علوم تجربی هشتم صفحه 134 - آزمایش کنید
هدف آزمایش: تشکیل تصویر حقیقی در آینهٔ کاو
مواد و وسایل: آینهٔ کاو، شمع، پرده
روش اجرا
۱ـ شمع روشنی را بین آینه و پرده قرار دهید.
۲ـ شمع را آن‌قدر به آینه نزدیک کنید تا تصویر مجازی شمع را در آینه ببینید؛ در این وضعیت شمع در فاصلهٔ کانونی آینه قرار دارد.
۳ـ اکنون شمع را به آرامی از آینه دور و به پرده نزدیک کنید. شمع را آن‌قدر جابه‌جا کنید تا تصویر واضحی از آن روی پرده تشکیل شود (شکل زیر). به این تصویر که روی پرده دیده می‌شود، تصویر حقیقی می‌گوییم.
۴ـ ویژگی‌های تصویر را در مقایسه با جسم بنویسید.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هشتم صفحه 134 - آزمایش کنید
سلام به دوستان دانشمندم! در این آزمایش جذاب، ما با یکی از ویژگی‌های شگفت‌انگیز **آینه‌های مقعر (کاو)** آشنا می‌شویم که همان توانایی تشکیل **تصویر حقیقی** است.
بیایید مرحله به مرحله نتایج را بررسی کنیم:
**۱. مفهوم فاصله کانونی:**
وقتی شمع خیلی به آینه نزدیک است (مرحله ۲)، شما تصویر را داخل آینه می‌بینید.
این تصویر **مجازی**، **مستقیم** و **بزرگ‌تر** است.
در این حالت، شمع در فاصله‌ای کمتر از **کانون ($F$)** آینه قرار دارد.
**۲. تشکیل تصویر حقیقی:**
وقتی شمع را از آینه دور می‌کنید و به پرده نزدیک می‌کنید (مرحله ۳)، در یک نقطه خاص، پرتوهای بازتابیده از آینه روی پرده جمع می‌شوند و تصویری واقعی را می‌سازند.
**۳. ویژگی‌های تصویر حقیقی (پاسخ بخش ۴):**
با دقت به شکل پایین صفحه و پرده نگاه کنید. ویژگی‌های این تصویر در مقایسه با خود شمع به شرح زیر است:
* **وارونه**: شعله شمع در تصویر به سمت پایین است.
* **حقیقی**: چون تصویر روی پرده تشکیل شده است و پرتوهای نور واقعاً در آن نقطه به هم رسیده‌اند.
* **بزرگ‌تر یا کوچک‌تر**: بسته به اینکه شمع را در چه فاصله‌ای (بین کانون و مرکز یا دورتر از مرکز) قرار دهید، اندازه تصویر تغییر می‌کند، اما در شکلی که مشاهده می‌کنید، تصویر **بزرگ‌تر** از جسم به نظر می‌رسد.
نکته مهم این است که تصاویر **حقیقی** همیشه **وارونه** هستند و فقط آینه‌های کاو (و عدسی‌های محدب) قادر به تشکیل چنین تصویری می‌باشند.
